Özel Güvenlik Görevlileri Biber Gazı Kullanabilir mi? | Yasal Mevzuat ve Şartlar

Özel güvenlik sektöründe çalışan personellerin en çok merak ettiği ve sahada görev yaparken tereddüt yaşadığı konuların başında göz yaşartıcı gaz spreyleri (biber gazı) ve cop kullanımı gelmektedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, personelin hangi teçhizatları ne zaman ve hangi şartlarda kullanabileceğini net kurallara bağlamıştır.

1. Biber Gazı Taşımak ve Kullanmak Yasal mıdır?

5188 sayılı Kanun kapsamında görev yapan özel güvenlik görevlileri, İl Özel Güvenlik Komisyonu tarafından izin verilen görev alanlarında ve görev saatleri içerisinde göz yaşartıcı gaz spreyi (biber gazı) bulundurabilir ve zorunlu hallerde kullanabilirler. Bu izin, korunan alanın (AVM, site, otel, konser, havalimanı vb.) güvenlik planında teçhizat olarak belirtilmiş olmasına bağlıdır.

2. Kullanım Şartları ve Meşru Müdafaa İlkesi

Özel güvenlik görevlisi biber gazını keyfi olarak veya cezalandırma amacıyla kesinlikle kullanamaz. Biber gazı kullanımının yasal zemin bulabilmesi için şu koşullar gerçekleşmelidir:

• Meşru Müdafaa: Kendisine veya korumakla yükümlü olduğu kişilere yönelik haksız, ani ve fiili bir saldırının varlığı.
• Zorunluluk ve Orantılılık: Saldırıyı defetmek için sözlü uyarıların yetersiz kalması ve kullanılan gücün saldırıyla orantılı olması. Saldırı sona erdiği anda gaz kullanımı derhal kesilmelidir.
• Görev Alanı Sınırı: Biber gazı teçhizatı sadece onaylı özel güvenlik görev alanı sınırları içerisinde taşınabilir; görev alanı dışına çıkartılamaz.

3. Eğitim Alma Zorunluluğu

Emniyet Genel Müdürlüğü mevzuatına göre, görev alanında göz yaşartıcı gaz spreyi kullanacak olan personelin temel eğitim veya hizmet içi eğitim dönemlerinde gaz spreylerinin etkileri, doğru sıkma mesafesi (1-3 metre), rüzgar yönü ve gaz maruziyeti sonrası ilk yardım konularında eğitim almış olması gerekmektedir.

4. Biber Gazı Kullanımı Sonrası Yapılması Gerekenler

Bir saldırı anında biber gazı kullanıldığında görevli personel aşağıdaki adımları derhal yerine getirmelidir:

1. Etkisiz hale getirilen şahsa derhal ilk yardım desteği sağlanmalı, bol su veya hava akımı ile gözlerin temizlenmesi sağlanmalıdır.
2. Genel kolluk kuvvetlerine (Polis 112 veya Jandarma) gecikmeksizin haber verilmelidir.
3. Olayın saati, gelişimi ve gaz kullanım gerekçesini içeren ayrıntılı bir Olay Tespit Tutanağı tanzim edilmelidir.