5188 Sayılı Kanuna Göre Özel Güvenliğin Yetkileri ve Sınırları Nelerdir?

Özel güvenlik görevlileri görevlerini yerine getirirken 5188 sayılı Kanun’un 7. maddesinde açıkça sayılan yetkileri kullanırlar. Bu yetkiler sınırsız olmayıp yalnızca korunan alan içerisinde, görev süresi boyunca ve üniformalı olarak icra edilebilir. Görevlilerin sahip olduğu temel yetkiler ve yasal sınırları şunlardır:

1. Kimlik Sorma ve Ziyaretçi Kaydı Yetkisi

Özel güvenlik personeli, koruma ve güvenliğini sağladığı alanlara girmek isteyen kişilere kimlik sorabilir, ziyaretçi kayıt defterine veya sistemine kaydedebilir. Ancak kişinin kimliğini zorla alamaz veya kimliğe el koyamaz; giriş izni vermemek suretiyle alanı korur.

2. Güvenlik Cihazlarından Geçirme ve Kontrol Yetkisi

Görevliler, korunan alana giren kişileri duyarlı kapıdan (metal dedektörü) geçirebilir, el dedektörüyle üstlerini kontrol edebilir ve eşyalarını X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirebilir.

3. Elle Üst Arama Yetkisi Var mıdır?

Önemli Kural: Özel güvenlik görevlileri kural olarak genel kolluk (polis/jandarma) gibi keyfi veya adli nitelikte elle üst araması yapamaz. Elle üst arama yalnızca:

• Spor müsabakalarında, konserlerde ve mitinglerde İl Spor Güvenlik Kurulu veya mülki amir kararıyla,
• Genel kolluğun yazılı emri ve denetimi altında,
• Aynı cinsiyetten görevli tarafından yapılabilir (kadını kadın, erkeği erkek görevli arar).

4. Yakalama ve Gözaltı Farkı

Özel güvenlik personeli suçüstü hallerinde, suç işlerken rastlanan kişileri veya can/mal güvenliğini tehlikeye düşüren kişileri yakalama yetkisine sahiptir. Yakalanan kişi derhal genel kolluğa teslim edilir. Özel güvenliğin gözaltına alma veya sorgulama yetkisi kesinlikle yoktur.

5. Emanete Alma ve El Koyma

Görev alanında suç teşkil eden veya delil olabilecek eşyalar ile ruhsatsız silahlar tutanakla emanete alınır ve derhal polise/jandarmaya teslim edilir. Buluntu eşyalar ise kurumun kayıp eşya prosedürüne göre korunur.

6. Zor Kullanma Yetkisi (TCK 24 ve 25)

Türk Ceza Kanunu'nun meşru müdafaa ve zorunluluk hali hükümleri ile Borçlar Kanunu'nun 52. maddesine göre; saldırıyı defetmek veya direnci kırmak amacıyla orantılı güç kullanma yetkisi mevcuttur.